Biblioteka Gniew

Historia Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gniewie
do 1989 roku

Rozwój bibliotek na Pomorzu

Ruch czytelniczy okresie Wiosny Ludów zainicjowała Liga Polska. Najszerzej rozwinął się na Pomorzu Gdańskim dzięki aktywnej działalności Ignacego Łysakowskiegoz Mileńca. Był on inicjatorem i twórcą bibliotekarstwa ludowego na Pomorzu. W 1849 r. na zgromadzeniu Ligi Prowincjonalnej w Chełmnie sugerował, by zakładano biblioteki, co podniesie oświatę ludu. W odezwie informował, że założył 30 bibliotek w powiecie brodnickim. Apelował, by zakładać biblioteki przy parafiach. Działalność Ligi w zakresie czytelnictwa zahamowało zarządzenie władz pruskich rozwiązujące tę organizację 11 marca 1850 roku.
Lata sześćdziesiąte XIX w. przyniosły nowe inicjatywy ożywienia czytelnictwa ludowego. Rozwijało się ono głównie w ramach towarzystw religijnych i agronomicznych. Z towarzystw agronomicznych najwcześniej rozpoczęło akcję Towarzystwo Agronomiczne Ziemi Michałowskiej. Czołową rolę w tym towarzystwie odegrał Ignacy Łysakowski. Akcje czytelniczą prowadzono także w innych stronach Pomorza Gdańskiego. Na zebraniu Towarzystwa Rolniczego Ziemi Kaszubskiej 28 października 1862 roku w Kościerzynie przyjęto zasady organizacji bibliotek z Towarzystwa Ziemi Michałowskiej.
Są też dowody działania biblioteczki przy pierwszym włościańskim Towarzystwie Rolniczym w Piasecznie w powiecie gniewskim. Na posiedzeniu tego Towarzystwa 14 września 1864 roku skierowano prośbę do członków mających książki wypożyczone z czytelni, aby zwracali je sekretarzowi Czarneckiemu. Natomiast na zebraniu 11 października tegoż roku wzniesiono toasty dla Zarządu całego Towarzystwa i wszystkich dobrodziejów Towarzystwa, którzy tak łaskawi byli obdarzyć bibliotekę książkami. W roku 1865 w trzecią rocznicę powstania Towarzystwa Rolniczego w Piasecznie tamtejsza czytelnia liczyła 116 dzieł. Na zebraniu 13 grudnia tegoż roku prezes Juliusz Kraziewicz rozdawał książki pisane własna ręką, a po zebraniu wydawał i odbierał Pan Czarnecki. Liczyła ona w tym czasie 120 dzieł.
Jak wielka wagę w pomorskich środowiskach działaczy rolniczych przywiązywano do rozwoju czytelnictwa, świadczy omówienie tego zagadnienia na organizowanych od 1867 roku w Toruniu sejmikach gospodarskich. Już na pierwszym z nich sędzia Mieczysław Łysakowski (brat stryjeczny Ignacego) wniósł trzy relacje, które sejmik uchwalił:
Każdy oświecony gospodarz ma prawo i obowiązek zakładać miejscowe czytelnie i towarzystwa rolnicze miejscowe.żenie do czytelni i towarzystw rolniczych miejscowych nie przeszkadza bynajmniej należenie do towarzystw rolniczych powiatowych.rolnicze powiatowe mają obowiązek przychodzić z pomocą i radą przy zakładaniu czytelni i towarzystw rolniczych miejscowych.
Również na drugim sejmiku w 1868 roku zajmowano się sprawami bibliotek i czytelnictwa. Juliusz Kraziewicz w referacie: „O stanie obecnym gospodarstw włościańskich” zamieścił dane o książkach w biblioteczkach poszczególnych gospodarstw m.in.: towarzystwa rolnicze posiadały biblioteczki: Pelplin 90 dzieł, Bobowo 90 dzieł, Skórcz 75 dzieł, Piaseczno 160 dzieł, Pieniążkowo 70 dzieł.
W końcu 1867 roku towarzystwa rolnicze 16 powiatów pomorskich liczące 2174 członków posiadały łącznie 16 czytelni, w których znajdowało się 1301 dzieł.
24 lutego 1869 roku utworzono Towarzystwo Moralnych Interesów. Utworzono je po długiej dyskusji nad funkcjonowaniem ruchu czytelniczego. Towarzystwo zajęło się m.in. czytelnictwem. Uchwała towarzystwa zachęcała do zakładania bibliotek wiejskich i parafialnych przez możniejszych ludzi. Członkiem zarządu Towarzystwa był Ignacy Łysakowski, który prowadził ożywioną działalność czytelniczą. W roku 1878 roku opublikowano opracowany przez ks. A. Neubauera z Pelplina spis książek polecanych przez Towarzystwo. Opublikowanie katalogu zakończyło praktycznie bibliotekarską działalność Towarzystwa. Ostatnim śladem jego istnienia jest odezwa z 1883 roku wzywająca do obchodów 200 rocznicy odsieczy wiedeńskiej.
11 października 1880 roku utworzono Towarzystwo Czytelni Ludowych. Towarzystwo, które to rozwinęło nowe formy działalności i organizacji. Działalność Towarzystwa Czytelni Ludowych nabrała większego znaczenia, gdy w wyniku usunięcia języka polskiego ze szkół wzmógł się opór społeczeństwa w obronie mowy ojców.
Do walki z pruską polityką stanęły m.in. czytelnie i biblioteki ludowe. Szeroko zakrojona była na wsi pomorskiej akcja organizowania czytelni i bibliotek ludowych prowadzona z ramienia Towarzystwa Czytelni Ludowych w Poznaniu. W bibliotekach gromadzono najczęściej książki z zakresu polskiej literatury pięknej, historii, a także różnego rodzaju podręczniki o treści zawodowej.
W Gniewie również działały różnego rodzaju towarzystwa kulturalno – oświatowe. Jednym z nich było Towarzystwo Czytelni Ludowych, które popularyzowało czytelnictwo na bazie prowadzonej wypożyczalni książek. Towarzystwo działało już w okresie zaboru pruskiego, przeciwstawiając się germanizacji i miało na tym polu znaczne zasługi. W 1920 roku prezesem Towarzystwa w Gniewie był ksiądz A. Karczyński, a od 1923 roku ksiądz Fabian Wierzchowski. W 1937 roku Towarzystwo Czytelni Ludowych liczyło 24 członków. Znacznie liczniejsze było Towarzystwo Ludowe, które w 1932 roku liczyło 185 członków. Kierowniczą rolę odgrywali w nim księża, a głównym jego zadaniem było utrzymanie społeczeństwa gniewskiego w wierze katolickiej i przeciwdziałanie wszelkim innym prądom.
Od 1945 do 1954 roku na terenie obecnej gminy Gniew funkcjonowały następujące jednostki administracyjne, które były odpowiedzialne za tworzenie i funkcjonowanie bibliotek:
a) gmina miejska Gniew, obejmująca miasto Gniew;
b) gmina wiejska Gniew, obejmująca Nicponię, Piaseczno, Tymawę, Ciepłe, Gronowo, Wielkie Walichnowy, Szprudowo, Cierzpice, Kursztyn, Brody Pomorskie i Gogolewo;
gmina Opalenie, obejmująca Jaźwiska, Widlice, Jeleń, Rakowiec, Bielicę, Wyręby;
d) część gminy Nowe, obejmująca Kolonie Ostrowicką, Ostrowite, Dąbrówkę, Stary Młyn, Pieniążkowo i Włosiennicę.
Wejście w życie dekretu o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi z 17 kwietnia 1946 roku spowodowało utworzenie gminnych bibliotek publicznych. „Gminne biblioteki publiczne obsługują czytelników na obszarze gminy, tworząc w miarę potrzebny odpowiednio zorganizowane oddziały na terenie poszczególnych gromad, dzielnic miast i w innych ośrodkach życia zbiorowego w ten sposób, aby wszyscy obywatele mieli równomierne ułatwione korzystanie z księgozbiorów zarówno własnej biblioteki gminnej, jak i innych bibliotek, a w szczególności właściwych bibliotek powiatowych i wojewódzkich w myśl ust. 3. niniejszego artykułu. Biblioteki gminne współpracują ze wszystkimi działającymi na obszarze danej gminy bibliotekami oraz instytucjami służącymi upowszechnianiu kultury.”
W Gniewie Biblioteka swoją działalność rozpoczęła 14 czerwca 1947 roku pod nazwą Publiczna Biblioteka Miejska w Gniewie. Została założona przez Koło Przyjaciół Książki, którego przewodniczącą była Helena Bartkowska.
Uchwałą Nr 79 z 27 listopada 1947 roku Miejskiej Rady Narodowej została powołana biblioteka jako gminna instytucja kultury służąca mieszkańcom Miasta i Gminy Gniew. Do księgozbioru biblioteki zostały włączone zbiory Towarzystwa Czytelni Ludowych. Biblioteka mieściła się w kamienicy przy Placu Grunwaldzkim w centrum miasta. Jej kierownikiem była Helena Bartkowska, a później Urszula Truszczyńska. Od 1 lipca 1952 roku biblioteką kierowała Urszula Ałaszewska.
Reforma administracyjna wprowadzona w 1954 roku spowodowała także zmiany w strukturze bibliotek. Od 1954 roku do 1961 roku na terenie obecnej Gminy Gniew funkcjonowały następujące jednostki administracyjne:
Gromada Miejska Gniew;Nicponia;Szprudowo - obejmowała także wsie Kursztyn, i Cierzpice;Piaseczno - obejmowała także wsie Piaseckie Pole, Gogolewo i Tymawa;Gronowo - obejmowała także wsie Kuchnia i Ciepłe;Wielkie Walichnowy - obejmowała także wsie Małe Walichnowy i Międzyłęż – obecnie należące do gminy Pelplin;Opalenie - obejmowała także wsie Jaźwiska, Widlice i Aplinki;w Rakowcu - obejmująca także wsie Jeleń, Wielkie Wyręby i Bielicę; w Koloni Ostrowickiej - obejmująca tak wsie Pieniażkowo, Dąbrówkę, Stary Młyn i Włosiennicę – wtedy należące do województwa bydgoskiego.
Zadaniem każdej gromady było organizowanie m.in. bibliotek gromadzkich, które miały upowszechniać czytelnictwo na wsi, a jednocześnie realizować cele propagandowe i ideologiczne zadania państwa.
W związku z tym stosunkowo szybko ukształtował się system bibliotek gromadzkich i wiejskich punktów czytelniczych. Nadzór merytoryczny i koordynację działalności sprawowała Powiatowa Biblioteka Publiczna w Tczewie, a dla biblioteki w Kolonii Ostrowickiej Powiatowa Biblioteka w Świeciu.
Prawie w każdej nowopowstałej gromadzie utworzono bibliotekę.
Gromadzka Biblioteka Publiczna w Piasecznie została założona we wrześniu 1949 roku z inicjatywy Gminnej Rady Narodowej. Pierwszym kierownikiem biblioteki była Kazimiera Frost. Biblioteka prowadziła 3 punkty biblioteczne: na Piaseckim Polu, w Gogolewie i Tymawie.
Gromadzka Biblioteka Publiczna w Wielkich Walichnowach powstała w 1949 roku. Założona została przez Gminną Radę Narodową. Pierwszym kierownikiem była Sabina Neumann.
Gromadzka Biblioteka Publiczna w Opaleniu zaczęła funkcjonować od maja 1949 roku. Została założona przez Gminną Radę Narodową. Biblioteka prowadziła dwa punkty biblioteczne: w Jaźwiskach i Widlicach. Pierwszym kierownikiem była Maria Wawrzynkiewicz.
Gromadzka Biblioteka Publiczna w Kolonii Ostrowickiej zaczęła funkcjonować w 1952 roku. Od początku jej istnienia działała w strukturach administracyjnych województwa bydgoskiego. Pierwszym kierownikiem była Barbara Kupc. Biblioteka prowadziła 4 punkty biblioteczne: w Pieniążkowie, Starym Młynie, Dąbrówce i Półwsi.
Gromadzka Biblioteka Publiczna w Rakowcu została założona w 1956 roku przez Gromadzką Radę Narodową. Pierwszym kierownikiem była Stefania Czajka.
Gromadzka Biblioteka Publiczna w Szprudowie działała od 1956 roku. Po likwidacji placówki księgozbiór został przekazany do nowo utworzonej filii w Gronowie. Zamiast filii utworzono we wsi punkt biblioteczny, który działał do końca 1958 roku. Nie udało mi się dotrzeć do dokumentów, w których byłaby informacja na temat kierujących biblioteką.
Gromadzką Bibliotekę Publiczną w Gronowie założono 1 lipca 1959 roku przez Gromadzką Radę Narodową. Kierownikiem biblioteki była Wiktoria Sidorowicz. Biblioteka udostępniała zbiory mieszkańcom Gronowa, Kuchni i Ciepłego.
Kolejna zmiana administracyjna w 1961 roku spowodowało likwidację małych gromad, w miejsce których powstały dwie większe gromady. To spowodowało zmiany w strukturze bibliotek. Od 1961 do 1975 roku na terenie obecnej gminy Gniew funkcjonowały następujące jednostki administracyjne:
gromada miejsko – wiejska Gniew;Opalenie;ęść gromady Nowe należąca do województwa bydgoskiego, powiat świecki.
Po tych zmianach powstała Miejska Biblioteka Publiczna (dla miasta i gromady Gniew) z filiami w Wielkich Walichnowach, Gronowie i Piasecznie oraz Gromadzka Biblioteka Publiczna w Opaleniu z filiami w Rakowcu. W Kolonii Ostrowickiej funkcjonowała filia Miejskiej Biblioteki Publicznej w Nowem.
W 1975 roku przeprowadzono reformę administracyjną kraju. Powstały nowe województwa, a dotychczasowe gromady stały się gminami. Nowe województwo gdańskie objęło swoim zasięgiem część terenów województwa bydgoskiego. Biblioteki gromadzkie stały się gminnymi. Miejscowości Kolonia Ostrowicka, Pieniążkowo i Półwieś zostały włączone do Gminy Opalenie. W związku z tym Filia Biblioteki Publicznej w Kolonii Ostrowickiej została włączona w strukturę Gminnej Biblioteki Publicznej w Opaleniu. Rok później zlikwidowano Gminę Opalenie i włączono do Gminy Gniew. Jednocześnie Gminna Biblioteka Publiczna w Opaleniu stała się filią Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gniewie.
W 1977 roku zlikwidowano powiaty, co spowodowało zmiany w nadzorze nad bibliotekami. Nadzór poprowadziła Publiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku. W 1976 roku w skład sieci bibliotecznej, działającej na terenie Miasta i Gminy Gniew wchodziła: Biblioteka Główna, cztery filie i 13 punktów bibliotecznych.
Filia w Gronowie obejmowała punkty biblioteczne w Brodach Pomorskich, Ciepłem i Szprudowie.
Filia w Wielkich Walichnowach obejmowała punkty biblioteczne w Międzyłężu i Małych Walichnowach należących do gminy Pelplin.
Filia w Piasecznie obejmowała punkty biblioteczne na Piaseckim Polu, w Tymawie i Cierzpicach.
Filia w Opaleniu obejmowała punkty w Rakowcu, Bielicy, Kolonii Ostrowickiej, Jaźwiskach i Widlicach.
W 1977 roku zostały zlikwidowane filie w Rakowcu, Szprudowie, Kolonii Ostrowickiej i Gronowie, a na ich miejscach utworzono punkty biblioteczne.
Pod koniec 1977 roku po przeprowadzonej korekcie sieci bibliotek w Gminie Gniew zostały trzy filie we wsiach Opalenie, Piaseczno i Wielkie Walichnowy oraz punkty biblioteczne w Rakowcu, Kolonii Ostrowickiej, Jaźwiskach, Piaseckim Polu, Tymawie, Cierzpicach, Gniewskich Młynach, Brodach Pomorskich oraz w Gniewie – w Państwowym Domu Opieki dla Dorosłych.
W 1982 roku zostały przeprowadzone zdawczo – odbiorcze skontra księgozbioru. Biblioteki prowadziły 11 punktów: Gniew – 5, Wielkie Walichnowy – 4, Piaseczno i Opalenie – po 1 punkcie. W 1983 roku zlikwidowano 2 punkty biblioteczne należące do gniewskiej biblioteki. W 1985 roku zostało wprowadzone Zarządzenie Naczelnika Miasta i Gminy w Gniewie z 20 września w sprawie zatwierdzenia Statutu Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Gniewie. „Do szczegółowego zakresu działania biblioteki należało:
gromadzenie i opracowanie materiałów bibliotecznych za szczególnym uwzględnieniem materiałów dotyczących własnego regionu, kierowanie doborem materiałów bibliotecznych do bibliotek niższego szczebla organizacyjnego,ępnianie zbiorów bibliotecznych na miejscu, wypożyczanie do domu oraz prowadzenie wypożyczeń międzybibliotecznych.,działalności informacyjno-bibliograficznej, popularyzacja książek i czytelnictwa,czytelnictwa i udostępnianie materiałów bibliotecznych ludziom chorym i starym oraz niepełnosprawnym, organizowanie obsługi bibliotecznej pacjentów w szpitalach,ółdziałanie z bibliotekami innych sieci, instytucjami upowszechniania kultury oraz organizacjami społeczno – politycznymi i młodzieżowymi w rozwoju i zaspokajaniu potrzeb oświatowych i kulturalnych społeczeństwa.”
Zmiany społeczno – ustrojowe lat 90. przyniosły zasadnicze zmiany w organizacji i zarządzaniu Bibliotekami Publicznymi. Dzięki tym zmianom zmienił się ich status. Do 1989 roku wszystkie biblioteki publiczne miały status państwowych instytucji kultury. Stosownie do zapisów ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie terytorialnym prowadzenie bibliotek publicznych zaliczane zostało do obowiązkowych zadań własnych gminy. Tak więc biblioteki te zyskały status bibliotek samorządowych, jedynie biblioteki wojewódzkie pozostały państwowymi instytucjami kultury.
Okres lat 90-tych przynosił wiele zmian prawno - ustrojowych. Od 1990 roku biblioteki gminne są finansowane przez właściwe samorządy terytorialne. Organizację i strukturę sieci bibliotek publicznych określa ustawa z 27 czerwca 1997 o bibliotekach (rozdz. 5, art. 19) „Biblioteki publiczne organizowane są w sposób zapewniający mieszkańcom dogodny dostęp do materiałów bibliotecznych i informacji.
Gmina organizuje i prowadzi co najmniej jedną gminną bibliotekę publiczną wraz z odpowiednią liczbą filii i oddziałów oraz punktów bibliotecznych.
Powiat organizuje i prowadzi, co najmniej jedną Powiatową Bibliotekę Publiczną. Zadania Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej może wykonywać na podstawie porozumienia: wojewódzka lub gminna biblioteka publiczna działająca i mająca swoja siedzibę na obszarze powiatu.
Samorząd województwa organizuje i prowadzi co najmniej jedną wojewódzką bibliotekę publiczną.
Biblioteki samorządowe mogą zawierać, za zgodą organizatora, porozumienia z innymi bibliotekami i instytucjami w sprawie wspólnego prowadzenia obsług bibliotecznej określonych obszarów i środowisk”.
Polityka państwa u progu III Rzeczypospolitej została skierowana ku samorządności, która miała stanowić fundament i podwaliny zmian ustrojowych. Ustawa o samorządzie terytorialnym nałożyła na gminy obowiązek utrzymania bibliotek. Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej dała możliwość swobodnego przekształcania placówek kultury. Podporządkowanie bibliotek samorządom stworzyło nowy okres ich działalności. Biblioteki samorządowe sprawują funkcje lokalne służące zaspokojeniu i rozwijaniu potrzeb czytelniczych, a także propagują region i środowisko, w którym działają. „ Jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalą, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.
Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym.
Instytucje kultury, dla których organizatorami są jednostki samorządu terytorialnego, mogą otrzymać dotacje na zadania objęte mecenatem państwa, w tym na wydatki inwestycyjne, z budżetu państwa części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego”.

Organizacja Miejskiej Biblioteki Publicznej do 1989
Lokal

Organizując strukturę lokalu biblioteki, należy pamiętać o następujących zasadach:

Zapewnieniu przestrzenności dla zbiorów, warsztatu informacyjnego, użytkowników i bibliotekarza.żujących się drogach czytelnika i książki: punkt wypożyczeń najlepiej lokować przy wejściu do biblioteki, co zapobiega niekontrolowanemu wynoszeniu materiałów bibliotecznych. Czytelnię lub kącik czytelniczy urządzać w miejscu zacisznym i z lepszym oświetleniem dziennym. Kącik czytelniczy można oddzielić od wypożyczalni regałami z księgozbiorem podręcznym i czasopismami.wykorzystaniu powierzchni lokalu, np. regały najpierw ustawić pojedynczo, wykorzystując wolne miejsca przy ścianie, a potem dwustronnie, prostopadle do ściany, tak by światło z okien padało między regałami.higienie i bezpieczeństwie.
Z informacji uzyskanych od Pani Urszuli Ałaszewskiej - kierownika biblioteki w latach 1952 – 1982 wynika, że biblioteka w Gniewie zmieniała swój lokal 24 razy. Przyczyną zmiany było m.in.: małe pomieszczenie (przeważnie biblioteka była w domach prywatnych), decyzje Naczelnika Gminy, ponieważ pomieszczenie, które zajmowała biblioteka , miało posłużyć innemu celowi.

Biblioteka swoją działalność rozpoczęła w prywatnym domu państwa Klein przy ul. Piłsudskiego, gdzie dwukrotnie zmieniała lokal. Obecnie w tejże kamienicy mieści się cukiernia „Edyta”, a w drugim pomieszczeniu sklep z odzieżą. Trzecią i czwartą siedzibą biblioteki były kamienice przy Placu Grunwaldzkim(zachodnia strona Rynku): najpierw nr 7, a później 12. Po raz piąty bibliotekę przeniesiono do kamienicy przy ul. Piłsudskiego, której właścicielami byli Państwo Papka, skąd po niedługim czasie trafiła do kamienicy Państwa Dylewskich również przy ulicy Piłsudskiego. Obecnie znajduje się tam kiosk z prasą.
Od 1947 roku biblioteka mieściła się w kamienicy przy Placu Grunwaldzkim 43 (południowa część Rynku). Wcześniej funkcjonowało tam kino, a dzisiaj studio fotograficzne „Frost”. Pod ten adres biblioteka wróci w 1976 roku. Stamtąd bibliotekę przeniesiono do prywatnej kamienicy Państwa Puczyńskich przy ul. Sobieskiego 13. Dziewiąty adres biblioteki to ul. Piłsudskiego 25. Obecnie znajduje się tam Kwiaciarnia Pani Megger.

W 1956 roku biblioteka przenosi się po raz dziesiąty, tym razem do prywatnego domu Państwa Bronk przy ul. Gdańskiej, gdzie kiedyś miała swoją siedzibę PZPR. Jedenasty lokal biblioteki mieścił się w kinie działkowców przy ul. Gdańskiej. Stamtąd biblioteka trafiła do Szkoły Podstawowej nr 2, obecnie z Gimnazjum im. gen. Józefa Hallera, a w byłej siedzibie biblioteki znajduje się klasa da nauki języka niemieckiego. Trzynasty i czternasty lokal biblioteki usytuowany był przy ul. Sobieskiego 12. Kiedyś mieściła się tam wojskowa Świetlica T20, a dzisiaj kwiaciarnia „Jowita”. Do biblioteki wchodziło się nie głównym wejściem, lecz przez podwórze. Następnie na rok biblioteka trafiła do tzw. domu bramnego przy Zamku, gdzie trzykrotnie zmieniała lokal. Obecnie w jednym z nich znajduje się prywatne mieszkanie, a dwa pozostałe należą do Fundacji Zamek. Osiemnasty raz bibliotekę przeniesiono pod podcienie przy ul. Zamkowej, a dziewiętnasty do budynku Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej przy Placu Grunwaldzkim 1. Do biblioteki wchodziło się pierwszymi drzwiami od lewej strony. Obecnie mają tu swoją siedzibę Władze Miasta i Gminy Gniew. Kolejne dwa pomieszczenia biblioteki znajdowały się w kamienicy przy Placu Grunwaldzkim 14. Kiedyś funkcjonowała tu apteka. Wchodziło się do biblioteki najpierw przez podwórko, później głównym wejściem. Kolejny lokal biblioteki mieścił się w przybudówce Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej, obecnie Urzędu Miasta i Gminy Gniew. Następnie biblioteka wróciła do swojej pierwszej siedziby przy Placu Grunwaldzkim 43. Od 1997 roku biblioteka mieści się na pierwszym piętrze kamienicy przy Placu Grunwaldzkim 16/17, dawnym Miejsko – Gminnym Ośrodku Kultury i Sportu. Obecnie biblioteka zajmuje 3 pomieszczenia na pierwszym piętrze i jedno pomieszczeń na pół - piętrze. W jednym z pomieszczeń w bibliotece mieści się wypożyczalnia, czytelnia i magazyn książek. W następnych pomieszczenie dyrektora i księgowość.

Biblioteka w Gniewie posiada 3 filie w: Opaleniu, Wielkich Walichnowach i Piasecznie. Od 2004 roku 2 filie. Filia w Piasecznie działa do 2004 roku.

Filia biblioteki w Opaleniu

Pierwsza biblioteka w Opaleniu mieściła się w nieistniejącym dzisiaj budynku starej szkoły przy ulicy J. Huten Czapskiego. Księgozbiór umieszczono w małej sali, o złych warunkach. Kierownikiem biblioteki była Maria Wawrzynkiewicz – nauczycielka. Prowadziła ją od 1949 roku. Później biblioteka została przeniesiona do Pałacu Czapskich. Obecnie znajduje się tam Ośrodek Terapii Uzależnień „Zapowiednik” przy ulicy J. Huten Czapskiego. Kierownikiem biblioteki do 1954 roku była Mieczysława Łowicka, a od 1954 roku Irena Pater. W pałacyku oprócz mieszkań znajdowało się jedno duże pomieszczenie, w którym funkcjonowała biblioteka i świetlica. Później została przeniesiona do prywatnego domu państwa Wodzak. Od lat 70 – tych biblioteka mieści się w Domu Kultury przy ulicy Czyżewskiego.

Filia biblioteki w Wielkich Walichnowach

Pierwsza biblioteka w Wielkich Walichnowach mieściła się w domu prywatnym Eleonory Soleckiej zd. Kosecka. Później została przeniesiona do domu prywatnego Sabiny Neumann zd. Konopińska. Podczas remontu w budynku dawnej szkoły, biblioteka została przeniesiona do Małych Walichnów. Obecnie się tam znajduje sklep spożywczy. Od 1963 roku biblioteka mieści się w domu prywatnym państwa Adamskich (w dawnej szkole) do chwili obecnej.

Filia biblioteki w Piasecznie

Po II wojnie światowej w 1945 roku z inicjatywy nauczycieli szkoły podstawowej: Heleny Sachalińskiej i Józefa Ogonowskiego powstała biblioteka szkolna. Z jej zbiorów oprócz uczniów korzystali mieszkańcy wsi. Pierwsza biblioteka w Piasecznie mieściła się w prywatnym domu Pani Kazimiery Frost, która była jej kierownikiem. Z kolei przeniesiono ją do pomieszczenia należącego do Ochotniczej Straży Pożarnej. Następnie biblioteka trafiła do Domu Kultury – Ośrodka Tradycji Kółek Rolniczych. Pomieszczenie biblioteki znajdowało się na pierwszym piętrze. Stamtąd bibliotekę przeniesiono do domu prywatnego państwa Klein, skąd po niedługim czasie wróciła do Domu Kultury, ale tym razem do pomieszczenia w piwnicy.

Personel

Jednym z najważniejszych czynników decydujących o jakości pracy biblioteki jest jej personel. Od kwalifikacji i motywacji do pracy bibliotekarza zależy sprawne i efektywne funkcjonowanie biblioteki, jej miejsce w procesie dydaktyczno – wychowawczym i w dużej mierze poziom kultury czytelniczej czytelników i przygotowania do użytkowania informacji.
Według obowiązujących przepisów prawnych kwalifikacje do zajmowania stanowiska bibliotekarza w bibliotekach publicznych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia szkół wyższych, szkół, kursów kwalifikacyjnych oraz innych form kształcenia, okresem zatrudnienia i dorobkiem naukowym, dydaktycznym, zawodowym.
W Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej zatrudnionych jest czterech bibliotekarzy i jeden pracownik obsługi. Do zadań dyrektora należy:
Kierowanie działalnością biblioteki,biblioteki na zewnątrz,i realizacja finansowych planów działalnościbiblioteki,
Wykonywanie w imieniu biblioteki jako pracodawcy czynności z zakresu prawa pracy,
Gospodarowanie mieniem biblioteki,
Zapewnienie odpowiednich warunków bezpieczeństwa, higieny i ochrony przeciwpożarowej
Ponoszenie odpowiedzialności przed Rada Miejską i Burmistrzemza realizacje zadań biblioteki i powierzone mienie.